Balıkesir'de Zemin Etüdü

Balıkesir, hem Marmara Denizi'ne hem de Ege Denizi'ne kıyısı olan geniş bir ildir. Kuzeyde Bandırma, Erdek ve Gönen Marmara kıyısında; batıda Edremit, Burhaniye ve Ayvalık Edremit Körfezi ve Ege kıyısında yer alır. İl merkezi ise iç kesimdeki bir ovada kurulmuştur. Liman kenti, turizm kıyısı, tarım ovası ve göl havzası gibi çok farklı yerleşim tiplerini bir arada barındıran Balıkesir'de zemin koşulları da ilçeden ilçeye belirgin biçimde değişir.

Balıkesir'deki projelerde saha çalışmalarını, Bursa'daki ofisimizden sahaya giden teknik ekibimizle yürütüyoruz. Bu sayfadaki bilgiler ilin genel koşullarına ilişkindir; parselinizin zemini hakkında kesin değerlendirme ancak o parselde yapılan etütle ortaya konabilir.

Balıkesir'de zemin koşulları

Marmara kıyısı ve Bandırma

Bandırma, Erdek ve Gönen çevresinde kıyı düzlükleri, dere ağızlarında biriken alüvyal malzeme ve deniz çökelleri öne çıkar. Bandırma limanı ve çevresindeki kıyı düzenlemelerinde dolguyla oluşturulmuş alanlar da bulunur. Bu kesimlerde sığ yeraltı suyu, gevşek kum ve siltlerde sıvılaşma potansiyeli ve yumuşak killerde oturma etüdün ana başlıklarıdır. Dolgu üzerindeki parsellerde sondajın dolguyu geçip altındaki doğal zemine ulaşması gerekir.

Ege kıyısı ve Edremit ovası

Edremit Körfezi çevresinde, dağlardan inen derelerin oluşturduğu kıyı ovası ve kıyı boyunca gelişmiş yazlık ve konut alanları yer alır. Ova kesiminde alüvyal çökeller ve sığ yeraltı suyu, ovanın gerisindeki yamaçlarda ise ayrışmış kaya ve yamaç molozu beklenir. Ayvalık çevresindeki kıyı ve ada yerleşimlerinde kayalık ve dar kıyı şeritleri yer yer kazı ve şev stabilitesi konularını gündeme getirir.

İç ovalar, Manyas Gölü ve Susurluk havzası

Balıkesir merkezi, alüvyon dolgulu bir ova üzerinde kuruludur; benzer ova ortamları Susurluk havzasında da görülür. Manyas (Kuş) Gölü çevresinde ise göl çökelleri, organik madde içerebilen yumuşak killer ve sığ yeraltı suyu bir arada bulunur. Bu tür ortamlarda konsolidasyon kaynaklı uzun süreli oturmalar ve taşıma gücü etüdün merkezinde yer alır. Ova kenarlarında ise zemin kısa mesafelerde sağlam birimlere geçebildiğinden sondaj noktalarının dağılımı önem kazanır.

Gönen ve Manyas çevresindeki tarım ovalarında da benzer alüvyal ve göl kökenli çökeller beklenir. Bu ovalarda yapılacak tarımsal depolama, soğuk hava deposu veya sanayi yapıları geniş taban alanları nedeniyle zemin profilindeki değişimlere duyarlıdır; sondaj verilerinin jeofizik çalışmalar ile desteklenmesi, parselin tamamındaki değişimi daha iyi görmeyi sağlar. Suya doygun gevşek seviyeler varsa sıvılaşma analizi de kapsama alınır.

Jeotermal alanlar

İlde jeotermal kaynaklar bulunur ve bu kaynaklar ısıtma, kaplıca ve sera gibi kullanımlarla bilinir. Jeotermal kaynaklara yakın sahalarda yeraltı suyunun sıcaklığı ve kimyasal özellikleri, beton ve donatı dayanıklılığı ile temel tasarımı açısından ayrıca değerlendirilebilir. Kaynak araştırmasına yönelik projeler için jeotermal etütler sayfamıza bakabilirsiniz.

Tektonik konum ve deprem geçmişi

Balıkesir, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun güney kollarının ve Ege bölgesinin açılma tektoniğiyle ilişkili fayların etkisindeki bir ildir. 18 Mart 1953 Yenice–Gönen depremi (M 7,2) ve 6 Ekim 1964 Manyas depremi (M 6,9 civarı), ilin bilinen tarihsel depremleri arasındadır. Parsel koordinatına özgü tasarım parametreleri AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritaları (yeni sekmede açılır) üzerinden alınır; diri fay konumları için MTA verileri ve Türkiye fay haritası sayfamız başvuru kaynaklarıdır. Yerel zemin sınıfı Vs30 ölçümleri ve sondaj verileriyle TBDY 2018 esaslarına göre belirlenir.

Kentsel gelişim karakteri

Balıkesir'de kentsel gelişim ilçelere göre çok farklı bir görünüm sunar. Bandırma'da liman ve sanayi, Edremit Körfezi ve Ayvalık'ta turizm ve yazlık konut, il merkezinde ise yeni konut alanları ve kamu yatırımları yapılaşmayı yönlendirir. Kıyı kesimlerinde yazlık kullanımdan sürekli konuta geçiş, eski yapı stokunun değerlendirilmesini ve dönüşümünü de gündeme getirir. Ruhsat ve zemin raporu işlemleri, parselin bulunduğu yere göre Balıkesir Büyükşehir Belediyesi veya ilgili ilçe belediyesinin imar birimleri üzerinden yürür.

Bursa'dan sahaya erişim

Balıkesir, Bursa'nın batısında komşu bir ildir; Bandırma ve Gönen gibi kuzey ilçeleri Bursa'dan görece kolay ulaşılabilir konumdadır. Edremit Körfezi ve Ayvalık gibi Ege kıyısındaki sahalar ise daha uzakta kaldığından, bu projelerde ekip ve ekipman sevkiyatı konaklamalı olarak planlanır. Yaz aylarında turizm yoğunluğu kıyı yerleşimlerinde erişimi ve çalışma saatlerini etkileyebilir.

Bu bölgede sık gerekli hizmetler

• Temel sondajları — Kıyı, ova ve göl çökellerinde tabaka dizilimi ve numune alımı.
• Jeofizik çalışmalar — MASW ve mikrotremor ile Vs30 ve zemin hakim periyodu.
• Yeraltı suyu araştırmaları — Sığ su tablasının kazı ve bodrum tasarımına etkisi.
• Geoteknik rapor — Sıvılaşma, oturma, taşıma gücü ve temel önerileri.
• Zemin iyileştirme — Etüt gerekli gösterirse jet grout veya fore kazık çözümleri.
• Jeotermal etütler — Jeotermal kaynaklara yönelik araştırmalar.

Süreç

1. 01

   Ön bilgi

   Parselin hangi ortamda (kıyı, dolgu, ova, göl kenarı, yamaç) olduğu ve yapı tipi değerlendirilir.

2. 02

   Mobilizasyon ve planlama

   Sahanın konumuna göre ekip ve ekipman sevkiyatı, konaklama ve arazi takvimi planlanır.

3. 03

   Etüt programı

   Sondaj sayısı, derinliği ve jeofizik yöntemler parselin koşullarına göre belirlenir.

4. 04

   Arazi çalışması

   Sondaj, arazi deneyleri, su seviyesi ölçümü ve jeofizik ölçümler yapılır.

5. 05

   Laboratuvar ve analiz

   Numuneler incelenir; sıvılaşma, oturma ve taşıma gücü hesaplanır.

6. 06

   Rapor ve onay

   Geoteknik rapor hazırlanır ve ilgili belediyeye sunulur.