Yıkım – Hafriyat

Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının kontrolüne ilişkin yönetmelik kapsamında, yıkılması planlanan yapılar için iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alarak kontrollü bir şekilde yıkım gerçekleştiriyoruz.

Detay Zemin olarak yıkım süreçlerimizi titizlikle yönetiyor ve atıkların resmî hafriyat depolama alanlarına naklini sağlıyoruz. Yıkım hizmetlerimizle çevreye duyarlı ve güvenli bir yaklaşım benimseyerek, kentsel dönüşüm projelerinizdeki ihtiyaçlara profesyonel çözümler üretiyoruz.

Yıkım ve hafriyat ne zaman gerekir?

Yıkım ve hafriyat, eski yapının yerine yenisinin yapılacağı her projede zorunlu bir ara adımdır:

• Kentsel dönüşüm kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmiş binalar
• Malik iradesiyle yenilenecek eski binalar
• İmar uygulaması nedeniyle kaldırılması gereken yapılar
• Yeni yapının bodrum katları ve temeli için yapılacak kazılar

Yıkıma başlamadan önce yıkım ruhsatının alınmış, binanın boşaltılmış, aboneliklerin kapatılmış ve asbest kontrolünün tamamlanmış olması gerekir.

Yöntem ve teknik esaslar

Yıkım öncesi hazırlık

Yıkım, masa başında planlanır. Yapının taşıyıcı sistemi, kat sayısı, bitişik yapılarla ilişkisi, sokak genişliği ve makine erişimi incelenir. Yıkım sırası (üstten alta, kat kat) ve malzeme ayrıştırma planı belirlenir.

İlk iş, yapıda asbest içeren malzeme bulunup bulunmadığının netleştirilmesidir. Asbest varsa söküm, yıkımdan önce ve yalnızca yetkili firmalarca yapılır.

İç söküm ve ayrıştırma

Kapı, pencere, ahşap, metal, cam ve tesisat elemanları mümkün olduğunca yıkımdan önce sökülür. Bu hem geri kazanılabilir malzemeyi ayırır hem de yıkıntı atığının miktarını ve karışıklığını azaltır. Yönetmelik, atıkların kaynağında ayrı toplanmasını esas alır.

Kontrollü yıkım

Kentsel alanlarda yıkım genellikle mekanik yöntemle yapılır: uzun bomlu ekskavatörler, hidrolik kırıcılar ve beton makasları ile yapı üstten başlanarak kat kat indirilir. Bitişik nizam binalarda ortak duvara yakın bölümler daha küçük parçalar hâlinde, gerekirse elle ve hafif ekipmanla sökülür.

İş sağlığı ve güvenliği önlemleri

• Yıkım alanının çevresi çitle kapatılır, uyarı levhaları asılır.
• Yaya ve araç trafiği için güvenli geçiş düzenlenir.
• Çalışanlar kişisel koruyucu donanım kullanır; makine operatörleri yetkin kişilerden seçilir.
• Yıkım sırasında alanda gereksiz kişi bulunmaz; bir sorumlu gözetim yapar.
• Yüksekte çalışma ve düşen malzeme riskine karşı önlem alınır.

Komşu yapıların korunması

Yıkıma başlamadan önce komşu yapıların mevcut durumu fotoğraf ve tutanakla belgelenir. Bitişik duvarlar gerektiğinde geçici olarak desteklenir; yıkılan yapı komşu tarafa değil kendi içine doğru indirilir. Titreşimi artıracak ani düşüşlerden kaçınılır. Ortak duvarı paylaşan binalarda, yıkılan yapıdan kalan duvar yüzeyleri açıkta kalacağı için su yalıtımı ve yüzey koruması da planlanır. Eski ve zayıf komşu yapılarda yıkım süresince çatlak takibi yapılması, olası bir sorunun erken fark edilmesini sağlar.

Toz ve gürültü kontrolü

Yıkım boyunca sulama ile toz bastırılır; yüksek yapılarda çevre perdeleri kullanılır. Çalışma saatleri belediyenin gürültü kurallarına uygun planlanır. Kamyonların sokağa çamur ve toz taşımaması için çıkışta temizlik yapılır.

Atıkların taşınması ve hafriyat

İnşaat ve yıkıntı atıkları, ilgili idarenin izin verdiği araçlarla ve belirlediği resmî depolama/geri kazanım alanlarına taşınır; taşıma ve kabul belgeleri saklanır. Yıkım bitince parsel temizlenir. Yeni yapının bodrum ve temel kazısı ise projeye göre yapılır; derin kazılarda iksa önlemleri ve komşu yapı güvenliği birlikte değerlendirilir.

Kullanılan ekipman

Yıkım ve hafriyat süreci

1. 01

   Keşif ve planlama

   Yapı, komşu binalar, sokak ve erişim koşulları incelenir; yıkım yöntemi ve sırası belirlenir.

2. 02

   Ön şartların kontrolü

   Yıkım ruhsatı, tahliye, abonelik kapatmaları ve asbest süreci teyit edilir.

3. 03

   Komşu tespit tutanakları

   Komşu yapıların mevcut durumu fotoğraflarla kayıt altına alınır.

4. 04

   Alan güvenliği

   Çit, uyarı levhaları, çevre perdeleri kurulur; trafik düzenlenir.

5. 05

   İç söküm ve ayrıştırma

   Geri kazanılabilir ve farklı türdeki malzemeler ayrılır.

6. 06

   Kontrollü yıkım

   Yapı üstten başlanarak kat kat, toz bastırma eşliğinde yıkılır.

7. 07

   Atık taşıma

   Moloz ve hafriyat resmî depolama alanlarına taşınır, belgeleri alınır.

8. 08

   Parsel teslimi

   Alan temizlenir; yeni yapı için zemin etüdü sondajlarına hazır hâle getirilir.

Yıkım ve hafriyat uygulamaları, bu alana odaklanan grup firmamız Yıkım Bursa ile birlikte yürütülür. Yıkım öncesi zorunlu olan asbest tespiti ve kontrollü söküm ise Detay Asbest tarafından yapılır; üç aşama tek sorumluluk zinciri içinde planlanır.

Teslim edilen çıktılar

• Komşu yapılar için yıkım öncesi tespit tutanakları ve fotoğraflar
• Atık taşıma ve depolama alanı kabul belgeleri
• Yıkım tamamlandığında düzenlenen tutanaklar
• Temizlenmiş, zemin etüdüne ve yeni yapı kazısına hazır parsel

İlgili mevzuat ve standartlar

• Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yapı işlerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yönetmelik
• Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik
• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ve belediyenin yerel düzenlemeleri

Süre ve maliyeti etkileyen faktörler

Sık yapılan hatalar

• Ruhsat ve asbest süreci tamamlanmadan başlamak: Yaptırım ve sağlık riski doğurur.
• Komşu yapıları belgelememek: Sonradan çıkan hasar iddialarında taraflar kanıtsız kalır.
• Karışık atık üretmek: Ayrıştırma yapılmayan moloz, geri kazanımı engeller ve taşıma yükünü artırır.
• Toz bastırmayı ihmal etmek: Çevre şikâyetleri ve idari müdahalelere yol açar.
• Kaçak döküm: Atıkların resmî alan dışına dökülmesi ağır yaptırım gerektirir.
• Kazıyı iksasız derinleştirmek: Komşu temellerde oturma ve göçme riski yaratır.